Nghề này trả tiền theo cuốc, nên nghỉ một ngày là mất một ngày thu nhập. Chính vì vậy sức khoẻ không phải chuyện xa xỉ mà là chuyện kinh tế: một tuần nằm vì đau lưng tốn hơn nhiều so với vài phút giãn cơ mỗi ngày.
Bốn thứ bào mòn tài xế
Ngồi sai tư thế nhiều giờ · Mắt mỏi vì nhìn màn hình ngoài nắng · Ăn uống thất thường · Và thiếu ngủ tích luỹ.
1. Lưng, cổ, vai
Ngồi xe nhiều giờ với tay lái thấp làm lưng cong và cổ chúi về trước. Cộng thêm rung từ mặt đường, đây là lý do đau lưng gần như là bệnh nghề nghiệp của người chạy xe.
- Ngồi thẳng lưng, vai thả lỏng. Gồng vai khi lái là thói quen vô thức, để ý vài lần sẽ bỏ được.
- Dừng và duỗi người mỗi 1–2 tiếng. Chỉ cần đứng dậy, ưỡn lưng ra sau, xoay cổ vài vòng. Hai phút là đủ.
- Đổi tư thế trong lúc chờ đèn đỏ. Dịch người, đổi điểm tì.
- Đau kéo dài quá một tuần thì đi khám. Đau lưng mạn tính chữa lâu hơn và tốn hơn nhiều so với lúc mới chớm.
2. Mắt
Mắt tài xế làm việc nặng hơn người bình thường: liên tục đổi tiêu cự giữa đường và màn hình, chịu nắng chói, rồi ban đêm chịu đèn pha ngược chiều.
- Kính râm chống tia UV ban ngày. Chọn loại vừa chống chói vừa chống tia cực tím, không phải cứ tối màu là tốt.
- Để màn hình ở độ sáng vừa đủ. Sáng tối đa cả ngày làm mắt mỏi nhanh và tốn pin.
- Nhìn xa 20 giây sau mỗi lần nhìn màn hình lâu. Giúp cơ mắt giãn ra.
- Nhỏ nước mắt nhân tạo nếu thấy khô, nhất là khi chạy nhiều gió.
3. Ăn uống
- Đừng bỏ bữa để chạy thêm cuốc. Hạ đường huyết làm phản xạ chậm — nguy hiểm hơn nhiều so với giá trị cuốc đó.
- Ăn vừa, chia nhỏ. Ăn quá no gây buồn ngủ, đặc biệt nguy hiểm với ca chiều và ca đêm.
- Uống nước đều. Nhiều tài xế hạn chế uống nước để đỡ phải tìm nhà vệ sinh — thói quen này dẫn tới sỏi thận và mệt mỏi mạn tính.
- Hạn chế nước ngọt và cà phê liên tục. Tỉnh ngắn hạn, mệt dài hạn.
4. Ngủ
Thiếu ngủ tích luỹ không tự biến mất. Ngủ bù cuối tuần chỉ giải quyết được một phần.
- Giữ giờ ngủ tương đối cố định kể cả khi chạy ca xoay — cơ thể thích nghi với nhịp đều hơn là với tổng số giờ.
- Ngủ ngắn 15–20 phút hiệu quả hơn mọi mẹo chống buồn ngủ. Dài hơn 30 phút thì dậy sẽ nặng đầu.
- Buồn ngủ khi đang lái là tình huống khẩn cấp, không phải thứ để cố vượt qua. Xem thêm bài Chạy xe ban đêm.
Một cách nhìn khác về thời gian nghỉ
Nhiều tài xế coi thời gian nghỉ là thời gian mất tiền. Nhưng tính theo tháng thì người chạy đều đặn sáu ngày một tuần thường kiếm nhiều hơn người chạy kiệt sức rồi nghỉ ốm vài ngày.
Công cụ hỗ trợ cũng nằm trong tính toán này: giảm thời gian phải cầm máy và phải căng mắt theo dõi thông báo nghĩa là bớt được một nguồn mệt mỏi trong ca chạy.