Lỗi chở hàng cồng kềnh phạt 600.000 – 800.000 đồng và không trừ điểm. Nghe nhẹ. Nhưng nếu kiện hàng đó góp phần gây tai nạn thì cùng điều luật ấy nhảy lên 10 – 14 triệu đồng kèm trừ 10 điểm — gấp hơn mười lăm lần.
Hai mức phạt, cách nhau rất xa
| Trường hợp | Mức phạt | Trừ điểm |
|---|---|---|
| Chở hàng cồng kềnh, không xảy ra chuyện gì | 600.000 – 800.000 | Không trừ |
| Chở hàng cồng kềnh mà gây tai nạn | 10 – 14 triệu | 10 điểm |
Căn cứ: điểm e khoản 3 Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP cho mức cơ bản, khoản 10 cùng điều cho trường hợp gây tai nạn, khoản 13 cho số điểm bị trừ.
Điều đáng chú ý là mức cơ bản không nằm trong danh sách trừ điểm. Nghĩa là chở cồng kềnh nhiều lần vẫn không làm hụt điểm giấy phép, cho tới lần có chuyện — và lần đó lấy 10 trong 12 điểm của cả năm.
Chiều cao là 2 mét, không phải 1,5 mét
Đây là chỗ sai phổ biến nhất, kể cả trên trang của một số công ty vận chuyển. Con số 1,5 m đến từ Thông tư 46/2015/TT-BGTVT, văn bản đã không còn là căn cứ.
Theo khoản 5 Điều 33 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, hiệu lực từ 01/01/2025, chiều cao xếp hàng hoá trên xe mô tô, xe gắn máy tính từ mặt đường xe chạy không vượt quá 2,0 mét.
Ba giới hạn phải nhớ
| Chiều | Giới hạn | Đo từ đâu |
|---|---|---|
| Hai bên | Không quá 0,3 m mỗi bên | Giá đèo hàng theo thiết kế của nhà sản xuất |
| Phía sau | Không quá 0,5 m | Giá đèo hàng theo thiết kế của nhà sản xuất |
| Chiều cao | Không quá 2,0 m | Mặt đường xe chạy |
Hai chi tiết dễ bỏ sót. Thứ nhất, bề ngang và chiều dài đo từ giá đèo hàng theo thiết kế gốc, không phải từ cái baga bạn lắp thêm — lắp baga rộng hơn không nới được giới hạn. Thứ hai, chiều cao đo từ mặt đường, nên chiều cao xe và chiều cao yên đã nằm trong 2 mét đó rồi.
Vì sao mức cơ bản rẻ mà vẫn nên để ý
Với người chạy giao hàng, 600.000 – 800.000 đồng là tiền của nhiều cuốc. Nhưng lý do thật để không chở quá giới hạn không nằm ở tiền phạt:
- Hàng cao quá làm xe mất cân bằng khi vào cua và khi phanh gấp. Trọng tâm lên cao thì quãng đường phanh dài ra — liên quan trực tiếp tới tình trạng má phanh, xem bài Má phanh và cách phanh đúng.
- Hàng rộng quá che mất tầm nhìn gương. Gương chỉ có tác dụng nếu nhìn được làn đường phía sau — xem Chỉnh gương chiếu hậu đúng cách.
- Hàng chìa ra sau dễ quệt vào xe khác lúc len. Và quệt vào người đi đường thì đã sang nhóm 10 – 14 triệu.
- Hàng che biển số. Đây là lỗi riêng, 4 – 6 triệu đồng, nặng hơn cả lỗi cồng kềnh — xem Biển số định danh và lỗi biển số.
Điểm cuối đáng chú ý nhất: một kiện hàng buộc sau xe có thể làm bạn dính cùng lúc hai lỗi, và lỗi đắt hơn lại là lỗi ít ai nghĩ tới.
Cách xếp hàng cho đỡ rủi ro
- Hàng nặng để thấp và sát người. Càng xa trục xe càng khó điều khiển.
- Buộc chặt theo hai chiều. Dây chỉ buộc một chiều thì hàng xoay khi phanh.
- Kiểm tra lại gương sau khi buộc xong. Mất năm giây, và đây là cách nhanh nhất để biết hàng có quá rộng không.
- Nhìn lại biển số. Cùng lúc đó, liếc xem biển có bị che không.
- Đơn quá khổ thì từ chối. Một đơn không đáng để đổi lấy rủi ro 10 – 14 triệu và 10 điểm.
Việc từ chối đơn dễ hơn nhiều nếu bạn đặt sẵn tiêu chí nhận đơn thay vì cân nhắc từng lần khi đang vội — cách đặt ở bài Đặt từ khoá cho tuyến cố định.